Sağlık Ocağında Tetanoz, Grip ve HPV Aşısı Yapılır mı? (2026)

Sağlık ocağında tetanoz aşısı yapılabilir; ancak grip ve HPV aşılarında uygulama, temin ve ücret koşulları farklıdır. Bu rehberde tetanoz, grip ve HPV aşıları için aile sağlığı merkezinde hangi hizmetlere ulaşabileceğinizi, aşıların kimler için değerlendirildiğini ve başvurmadan önce nelere dikkat etmeniz gerektiğini açıklıyoruz.

Bilgi kontrol tarihi: 13 Ekim 2026. Aşı bulunabilirliği, SGK geri ödeme koşulları ve HPV’ye yönelik ulusal program kararı değişebilir. Aşının gerekliliği ve uygun doz planı kişisel sağlık durumuna göre hekim/sağlık personeli tarafından belirlenir. [1][2]

Sağlık ocağında tetanoz aşısı, grip ve HPV: kısa cevap

Not: “Aile hekimi aşı önerebilir/reçete edebilir” ifadesi ile “aşı stoktan ücretsiz yapılır” ifadesi birbirinin yerine kullanılamaz. Uygulama öncesinde kendi ASM’nizi arayarak aşı günü, stok ve kabul koşullarını sorun. [1][3]

Sağlık ocağında hangi aşılar uygulanır?

Aile sağlığı merkezleri, Genişletilmiş Bağışıklama Programı kapsamındaki çocukluk çağı aşılarının ve uygun erişkin/risk grubu aşılarının uygulanmasında önemli rol oynar. Tetanoz-difteri aşıları, gebelik bağışıklaması ve belirli risk gruplarının aşıları buna örnektir. Ulusal program kapsamındaki aşıların ücretsiz sunulması, program dışındaki bütün aşıların da ücretsiz olduğu anlamına gelmez. [1][2]

Özellikle satın alınan ya da reçeteyle temin edilen aşıların uygulanması konusunda merkezlerin stok, soğuk zincir ve iş akışı farklı olabilir. Kendi başınıza aşı satın alıp sağlık ocağına gitmeden önce hekiminize ve uygulayacak kuruma danışın.

Sağlık ocağında tetanoz aşısı yapılır mı?

Evet. Tetanoza karşı koruma çocuklukta başlar ve erişkin yaşamda devam eder. Sağlık Bakanlığı Aşı Portalına göre daha önce yeterli aşılandığı belgelenemeyen yetişkinlerin üç dozluk temel tetanoz-difteri (Td) serisinin tamamlanması; temel serisini tamamlamış erişkinlerin ise genellikle 10 yılda bir pekiştirme dozu alması gerekir. Hekim, kişinin aşı geçmişini değerlendirerek programı belirler. [1]

Tetanoz aşısı kaç yılda bir yapılır?

Temel aşı serisini tamamlamış yetişkinlerde rutin Td pekiştirmesi genel olarak 10 yılda birdir. Bu bilgi, kirli veya derin yara oluştuğunda mutlaka 10 yıl beklenir demek değildir. Yaralanmada aşı geçmişi, yaranın tipi ve gerekli görülen ek korunma birlikte değerlendirilir. [1][4]

Paslı çivi batması, kesik veya hayvan ısırığında ne yapılmalı?

Kirli, derin veya delici yaralarda yarayı akan suyla nazikçe temizleyin ve gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurun. Tetanoz değerlendirmesi için yalnızca “nesne paslı mı?” sorusu yeterli değildir; toprakla temas, kirlenme, doku hasarı ve aşı geçmişi önemlidir. Son doz üzerinden beş yıl veya daha fazla geçmiş olması bazı riskli yaralarda ek aşı değerlendirmesi gerektirebilir. Aşı durumu bilinmiyorsa veya temel seri tamamlanmamışsa tetanoz immünglobulini gibi ek koruma da gerekli olabilir. Buna hekim karar verir. [4]

Uyarı: Belirgin kanama, derin batıcı yara, hayvan ısırığı, yaygın doku hasarı veya kirli yaralanmada yalnızca rutin ASM aşı randevusunu beklemeyin. Acil servis değerlendirmesi gerekebilir; ağır bir acilde 112’yi arayın.

Hamilelikte tetanoz ve Tdab aşısı

Türkiye’de 2025’te uygulamaya alınan Tdab, tetanoz ve difteriye ek olarak boğmacaya karşı koruma sağlar. Sağlık Bakanlığı Aşı Portalı, gebelikte aşılama geçmişine göre en az bir Tdab dozunu içeren planlar tanımlar ve 18–24. gebelik haftaları arasında Tdab uygulamasına yer verir. Daha önce aşılanmamış kişilerde ek Td dozları gerekebilir. Her gebede aynı doz sayısını varsaymayın; aile hekimi/ebe, önceki kayıtları ve gebelik haftasını değerlendirmelidir. [1]

Sağlık ocağında grip aşısı yapılır mı?

Mevsimsel grip aşısı için aile hekiminizden yaş ve risk durumunuza uygunluk değerlendirmesi alabilirsiniz. Sağlık Bakanlığı, bazı risk grupları için grip aşısı bedelinin karşılandığını açıklamaktadır. Ancak “ASM’de grip aşısı var mı?”, “eczane reçetesi gerekir mi?” ve “aşı nerede uygulanacak?” sorularının yanıtı tedarik, il uygulamaları ve kişinin geri ödeme durumuna bağlıdır. [1][3]

Grip aşısı ne zaman yapılır ve ne sıklıkla tekrarlanır?

Grip aşısı genellikle her grip sezonu için yeniden değerlendirilir ve yaygın olarak yılda bir uygulanır. Türkiye’de aşı sezonu çoğunlukla sonbaharda başlar; aşıların temin zamanı ve uygulama ayrıntıları sezona göre değişebilir. Aşı, gribi tedavi etmek için değil hastalanma ve özellikle ağır hastalık riskini azaltmak için kullanılır. Koruyucu bağışıklığın gelişmesi yaklaşık iki hafta sürebilir. [5]

Grip aşısını kimler özellikle değerlendirmeli?

• 65 yaş ve üzeri kişiler ile yaşlı bakımevi/huzurevinde kalanlar.
• Astım, KOAH, kronik kalp hastalığı, diyabet ve diğer kronik hastalığı olanlar.
• Gebeler; sağlık personeli tarafından uygun aşı türü ve zamanlaması belirlenir.
• Bağışıklığı baskılanmış kişiler ve hekimce riskli bulunan diğer gruplar.
• Sağlık çalışanları ve yüksek riskli kişilerle yakın temasta çalışanlar.

Bu gruplarda önerilme durumu ile ücretin SGK tarafından karşılanma koşulu aynı şey değildir. Çocuklarda ürünün ruhsatlı yaş sınırı ve aşı geçmişi ayrıca değerlendirilir. [1][3][5]

Grip aşısı ücretsiz mi? SGK hangi durumlarda karşılar?

Sağlık Bakanlığının erişkin aşılama sayfasına göre 65 yaş ve üzerindekiler ile huzurevi/bakımevi sakinleri için uygun belgeyle rapor gerekmeksizin yılda bir dozun bedeli karşılanabilir. Kronik hastalığı bulunan kişilerde ise ilgili hastalığı gösteren rapor ve hekim reçetesi aranabilir. Gebelerde ödeme koşulları resmî duyuru ve kişinin işlem kaydına göre kontrol edilmelidir. [1][3]

Ücretsiz reçete/SGK karşılaması, sağlık ocağının o gün grip aşısını kendi stokundan vereceğini garanti etmez. İlaç ve aşı bedeli, eczaneden temin ve uygulamanın yeri birbirinden ayrı başlıklardır. Güncel ödeme şartlarını aile hekiminiz, eczaneniz ve SGK üzerinden doğrulayın.

Hamileler grip aşısı yaptırabilir mi?

Sağlık Bakanlığının erişkin aşılama bilgilendirmesinde, gebelikte grip aşısının önerildiği ve uygun inaktive grip aşısının gebeliğin herhangi bir döneminde uygulanabildiği belirtilir. Kullanılacak ürün, tıbbi durum ve ödeme koşulları için gebelik takibini yapan sağlık profesyoneline danışılmalıdır. Canlı aşılar için aynı genelleme yapılamaz. [1]

Sağlık ocağında HPV aşısı yapılır mı? 2026 güncel durum

HPV (insan papilloma virüsü) aşısı, HPV’nin belirli türlerinin neden olabileceği enfeksiyon ve kanserlere karşı koruyucu bir aşıdır. HPV-DNA testi ise enfeksiyonla ilişkili virüsün saptanmasını amaçlayan bir tarama testidir. İkisi farklı sağlık hizmetleridir. [6][7]

13 Ekim 2026 tarihli kaynak kontrolünde, Sağlık Bakanlığının bütün Türkiye’de ücretsiz HPV aşılamasının fiilen başladığını gösteren, kesin uygulama yaşlarını ve başvuru noktalarını belirleyen güncel bir ulusal uygulama talimatını doğrulayamadık. TBMM’de Eylül 2026’da HPV aşısının ulusal programa alınmasına ilişkin resmî soru önergeleri bulunması da bu başlığın güncelliğini gösteriyor; ancak önergeler tek başına yürürlükteki uygulamayı kanıtlamaz. Bu nedenle “HPV aşısı bütün ASM’lerde ücretsizdir” demek doğru olmaz. [8][9]

Aşı yaptırmak isteyenler, mevcut ürünün ruhsat ve erişim koşullarını hekimden, eczaneden ve uygulama yapacak sağlık kuruluşundan öğrenmelidir. Bazı belediyelerin veya yerel programların koşulları ülke genelindeki Sağlık Bakanlığı programının yerine geçmez. Ücretsiz program ilan edilirse yaş grubu, randevu şekli ve uygulama yeri yeniden doğrulanmalıdır.

HPV aşısı kimlere önerilir, kız ve erkek çocuklara yapılabilir mi?

Dünya Sağlık Örgütü HPV aşılamasında öncelikle 9–14 yaş kız çocuklarını hedefler; farklı ülkelerde erkek çocuklar ve daha ileri yaş grupları da aşılanabilir. Türkiye’de kullanılacak ürünün onaylı yaş aralığı, kişisel risk, bağışıklık durumu ve doz aralığı hekim tarafından değerlendirilmelidir. Genel bir internet yazısından yola çıkarak çocuk veya yetişkin için bireysel doz şeması çıkarılmamalıdır. [6][10]

HPV aşısı kaç doz yapılır?

HPV aşısında doz sayısı kişinin yaşı, kullanılan ürün, bağışıklık durumu ve yürürlükteki protokole bağlıdır. Dünya Sağlık Örgütü bazı yaş grupları için bir veya iki dozluk programları kabul eder; bağışıklığı baskılanmış kişilerde daha fazla doz gerekebilir. Belirli bir marka aşıda ruhsatlı uygulama takvimi farklı olabilir. Türkiye’deki bireysel uygulama için hekimin ve ürünün güncel kullanım talimatının belirlediği şema esas alınmalıdır. [6]

HPV aşısı olanların smear veya HPV-DNA testi yaptırması gerekir mi?

Evet. HPV aşısı tüm HPV tiplerini kapsamaz ve daha önce oluşmuş enfeksiyonu tedavi etmez. Bu nedenle aşı olmak rahim ağzı kanseri taramasına gerek kalmadığı anlamına gelmez. Türkiye’de ulusal tarama kapsamında uygun yaş grubundaki kadınlara HPV-DNA taraması sunulur; güncel resmî bilgilendirmelerde 30–65 yaş aralığı ve beş yılda bir tarama yer almaktadır. [7][11]

HPV aşısı gebelikte yapılır mı?

Dünya Sağlık Örgütü, ihtiyati yaklaşım olarak HPV aşısını gebelikte önermemektedir. Aşı serisi sırasında gebelik anlaşılırsa sonraki dozların gebelik sonrasına ertelenmesi değerlendirilir. Yanlışlıkla aşı uygulanmış olması tek başına gebeliğin sonlandırılmasını gerektirmez; değerlendirme için kadın doğum hekimine başvurulmalıdır. [6][10]

Aşı olmak için sağlık ocağına nasıl başvurulur?

1. Kayıtlı aile sağlığı merkezinizi/e-Nabız’daki hekim bilginizi kontrol edin. Merkezin telefonundan aşı günü, saat, aşı stoku ve randevu düzenini sorun.
2. Son aşı tarihinizi, aşı kartınızı ve varsa gebelik, kronik hastalık veya sağlık raporu bilgilerinizi yanınızda bulundurun.
3. Yapılacak aşının adını, gerçekten gerekip gerekmediğini, reçete veya SGK şartını sağlık personeliyle netleştirin.
4. Kendi temin edeceğiniz aşı varsa satın almadan önce ürünün uygunluğunu ve soğuk zincir koşullarını eczane/uygulama birimiyle teyit edin.
5. Aşı sonrası önerilen gözlem ve bakım talimatlarına uyun. Kaydın e-Nabız veya aşı kartına doğru işlendiğini kontrol edin.

Tüm ASM’lerde her aşı için aynı MHRS kuralı bulunmayabilir. Randevu olup olmadığı doğrudan merkezden öğrenilmelidir. Aile hekiminin izinli olması veya aşı stokunun bulunmaması hâlinde merkezin göstereceği alternatif birime başvurun.

Aşılar e-Nabız’da nereden görülür?

e-Nabız’a güvenli giriş yaptıktan sonra aşı takvimi/uygulanan aşılar bölümünü inceleyebilirsiniz. Bakanlığın kullanıcı kılavuzunda elektronik aşı kartı gibi kayıt görüntüleme seçenekleri açıklanır. Yeni yapılmış aşı ekranda görünmüyorsa aşıyı uygulayan sağlık kuruluşundan kayıt kontrolü isteyin. Kayıt görünmemesi tek başına aşının yapılmadığını kanıtlamaz. [12]

Aşıdan sonra hangi belirtiler normal, ne zaman yardım gerekir?

Enjeksiyon yerinde kısa süreli ağrı, hafif şişlik, halsizlik veya hafif ateş gibi belirtiler görülebilir. Her aşıda aynı sıklıkta yan etki beklenmez. Geçmişte bir aşının bileşenine ciddi alerjik reaksiyon göstermiş kişilerin bunu uygulama öncesinde sağlık personeline bildirmesi önemlidir.

Nefes almakta zorlanma, boğaz/dil şişmesi, yaygın kurdeşenle birlikte bayılma veya bilinç değişikliği gibi ağır alerji belirtilerinde derhal 112’yi arayın. Aşı sonrası süregelen veya endişe verici yakınmalarda sağlık kuruluşuna danışın. [13]

Sağlık ocağında tetanoz aşısı başvurusu için aşı kartınızın ve önceki doz tarihlerinizin hazır olması, sağlık personelinin kayıtlarınızı değerlendirmesini kolaylaştırır. Yaralanma sonrası acil değerlendirme gerektiren durumlar için yukarıdaki uyarılar geçerlidir.

Aşı öncesi kısa kontrol listesi

• Hangi aşıyı, hangi nedenle yaptıracağımı öğrendim.
• Son aşı tarihlerimi ve aşı/ilaç alerjisi bilgimi sağlık personeline söyledim.
• Aşının ücretsiz olup olmadığını ve gerekli reçete/raporu doğruladım.
• Uygulama günü ve adresini ASM’den teyit ettim.
• Aşı kaydımı ve sonraki doz gerekiyorsa tarihini kontrol ettim.

Tetanoz, grip ve HPV aşısı hakkında sık sorulan sorular

Kaynakça ve son kontrol tarihi

Kaynaklar 13 Ekim 2026 tarihinde kamuya açık resmî sayfalar ve WHO üzerinden kontrol edilmiştir. HPV ulusal programının başlangıcı ve 2026–2027 grip sezonu ödeme/temin bilgileri değişirse bu yazının özellikle güncellenmesi gerekir. Kaynak numaraları ilgili açıklamaların sonunda verilmiştir.

[1] T.C. Sağlık Bakanlığı Aşı Portalı – Erişkin Aşılama (Td, gebe Tdab, risk grupları, grip aşısı ve geri ödeme) [Kaynağı aç]

[2] T.C. Sağlık Bakanlığı – Sağlığa Aşılanın: aile sağlığı merkezleri, ulusal program ve ücretsiz aşılar [Kaynağı aç]

[3] İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü – Aşı: gebeler, risk grupları ve grip aşısı soruları [Kaynağı aç]

[4] Sağlık Bakanlığı Arsuz Devlet Hastanesi – Tetanoz; yaralanmalarda risk ve aşı değerlendirmesi [Kaynağı aç]

[5] Sağlık Bakanlığı Alaplı Devlet Hastanesi – Grip Nedir? Aşı zamanı, koruma ve risk grupları [Kaynağı aç]

[6] Dünya Sağlık Örgütü – HPV Vaccines: hedef yaş, doz ve bağışıklık durumu [Kaynağı aç]

[7] Dünya Sağlık Örgütü – Human papillomavirus and cancer: korunma ve tarama [Kaynağı aç]

[8] TBMM – 28.09.2026 tarihli HPV aşısının ulusal programa alınmasına ilişkin soru önergesi [Kaynağı aç]

[9] TBMM – 30.09.2026 tarihli HPV aşısının ulusal takvime eklenmesine ilişkin soru önergesi [Kaynağı aç]

[10] Dünya Sağlık Örgütü – HPV aşısına ilişkin 2022 güncel tavsiye açıklaması [Kaynağı aç]

[11] Sağlık Bakanlığı 29 Mayıs Devlet Hastanesi – Serviks Kanseri, HPV-DNA tarama aralığı (12.09.2026) [Kaynağı aç]

[12] Sağlık Bakanlığı e-Nabız – Kullanıcı Kılavuzu, Aşı Takvimi / Elektronik Aşı Kartı [Kaynağı aç]

[13] Dünya Sağlık Örgütü – Vaccines and immunization: vaccine safety [Kaynağı aç]

[14] Sağlık Bakanlığı Çeltik Devlet Hastanesi – 2026 Halk Sağlığı Haftası, Ulusal Aşı Programı (01.09.2026) [Kaynağı aç]